Τα κάλπη-κα τα όνειρα, τα ωραία, τα μεγάλα...

Θα διακινδυνεύσω να γράψω: τέλος οι εκλογές και οι εκλογικές εκστρατείες για αυτήν την σεζόν και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, τουλάχιστον μέχρι αποδείξεως του εναντίου. Και ο πιο στερημένος από προ – εκλογικές διαδικασίες και πολιτικό τηλεοπτικό θέαμα πρέπει να νιώθει “χορτάτος” μετά από δύο βουλευτικές εκλογές και ένα δημοψήφισμα σε διάστημα μίας (1) τηλεοπτικής σεζόν – ήτοι 9 μήνες. Αναφορικά με το σκέλος των εκλογικών διαδικασιών θα επιμείνω πως πρόσκαιρα και εκτός συγκλονιστικού απροόπτου ολοκληρώσαμε έπειτα κι από το τελευταίο ξεκάθαρο αποτέλεσμα. Επειδή, όμως, η ιστορία θα συνεχίσει με τους νικητές να απολαμβάνουν τα επινίκια της διακυβέρνησης και τους ηττημένους την ανάπαυση της αντιπολίτευσης, ανοίξτε την τηλεόραση και προσδεθείτε σε ένα επερχόμενο καταιγιστικό αφηγηματικό υπερθέαμα με δράκους, γίγαντες, νεράιδες και ξωτικά.

Νικητές και ηττημένοι;

Μεγάλη κουβέντα μην πεις, μεγάλη μπουκιά φάε. Ο ισχυρισμός περί νικητή και ηττημένου είναι ολίγον τι υπερφίαλος. Τα ποσοστά είναι – σεβαστά – ποσοστά, αν ελέγξουμε και την ποσόστωση. Γιατί μπορεί να φαίνεται ότι κέρδισε ο ένας (Τσίπρας), άντε και ο δεύτερος μαζί του (Καμμένος), όμως, το πολιτικό σύστημα στο σύνολο του δείχνει ότι υπέστη σημαντική ζημιά. Σχεδόν το ½ του εγγεγραμμένου εκλογικού σώματος απείχε, το 44% δε συμμετείχε στην εκλογική διαδικασία ενώ το 2,5% έριξε άκυρο ή λευκό. Και βέβαια, αυτό ακριβώς το γεγονός μπορεί την επαύριο του εκλογικού αποτελέσματος να ερμηνευτεί ή να παρερμηνευτεί ή ακόμα και να αποσιωπηθεί. Ποιοι ήταν οι λόγοι της αποχής; Αν είχαμε χιούμορ θα μεταφέραμε αυτό το ερώτημα στις μεγάλες δημοσκοπικές εταιρίες που υπερηφανεύονται απολογητικά σήμερα για την εγκυρότητα τους και για την αποτελεσματικότητα των μεθοδολογικών τους εργαλείων στην κατά τα άλλα διαμόρφωση της τάσης των αναποφάσιστων.

Απολιτικ – ισμός ή έντονη πολιτικοποίηση;

Η τάση απομάκρυνσης του εκλογικού σώματος από τις εκλογικές διαδικασίες δεν είναι νέο φαινόμενο, αλλά μάλλον διαρκώς εξελισσόμενο αν λάβουμε υπόψη τα ποσοστά αποχής στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου – 38%, στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου – 37% και στις Ευρωεκλογές του 2014 – 40%. Με αποκορύφωμα το 44% αποχής στη χθεσινή εκλογική διαδικασία, έχει ενδιαφέρον να προσεγγίσουμε τα αίτια μίας τέτοιας στάσης. Πρώτα απ' όλα, TINA (There is NO Alternative). Δεν το γράφω εγώ, δεν το γράφει κάποιος blogger της huffington post, δεν το φωνάζει σήμερα η προλαλήσασα Μάργκαρετ Θάτσερ. Το φώναξε ο νικητής ΣΥΡΙΖΑ όταν προσχώρησε στον ρεαλισμό, αφού ναυάγησε το αφήγημα των “σκληρών διαπραγματεύσεων” υπό τη μέγγενη των capital controls ως αποτέλεσμα της αδιέξοδης διαπραγματευτικής πολιτικής και ως μέτρου πίεσης των “άλλων” για κλείσιμο της νέας δανειακής σύμβασης και άρα επέκτασης ενός μη βιώσιμου χρέους. Θα συνεχίζει να το φωνάζει στην πορεία της σύγκρουσης με την ολιγαρχία ή και αυτό το αφήγημα θα καταρρεύσει ως ένα όνειρο θερινής νυκτός; Η ουσία είναι πως μία ισχυρή πλειοψηφία διακρίνει την απουσία του πολιτικού διακυβεύματος. Δεν υπάρχει, πλέον, το περίφημο plan B. Κι αν υπήρχε σοβαρώς, έγινε εκκαθάριση προσώπων και στο συλλογικό φαντασιακό επικράτησε πως το “λόμπι της δραχμής” θα μας οδηγούσε σε άγνωστες και κυρίως επικίνδυνες ατραπούς. Το εκλογικό σώμα είναι συνυφασμένο με την ιδέα της επικράτησης και εφαρμογής του μνημονίου. Ο εκλογικός οργασμός του 2015 πέτυχε τη διάλυση των διλημμάτων και την συνειδητοποίηση της κοινωνίας πως δεν υπάρχει εναλλακτική και δη εύκολη λύση. Και στη φάση που βρίσκεται σήμερα το εκλογικό σώμα, μετά κι απ' την εξαετία λιτότητας, απλώς ελπίζει σε μία πιο ευνοϊκή και φιλολαϊκή μεταχείριση από το κράτος. Το μη χείρον βέλτιστον δηλαδή.

Επιπρόσθετα, αναμφισβήτητο αίτιο αποχής συνιστά η φθορά των μεταπολιτευτικών κομμάτων εξουσίας (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ). Η ταύτισή τους με το αποτυχημένο ευδαιμονικό όραμα – πέραν του lifestyle που εισήχθη στα middle '80s, ένα από τα κύρια slogan του υπήρξε το “είμαστε πλέον στην ΕΟΚ”, “είμαστε Ευρωπαίοι” με ότι αυτές οι εκφράσεις συνεπάγοντο – καθώς και με τις έννοιες διαφθορά και διαπλοκή (πρόκειται για το κουτί της πανδώρας), δημιούργησε την απώλεια της εμπιστοσύνης του εκλογικού σώματος και κατ ' επέκταση τη στροφή σε εναλλακτικές επιλογές. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειώσουμε πως η αν – επάρκεια των εναλλακτικών επιλογών να πείσουν για την αξιοπιστία και τη χρησιμότητα τους θα διογκώσει μελλοντικά το πρόβλημα της συμμετοχής του εκλογικού σώματος με αποτέλεσμα τη διαρκή πολιτική αστάθεια. Δεν είναι, άλλωστε, δύσκολο να διαγνώσει κανείς την πεποίθηση πως η πλειοψηφία του δυσαρεστημένου εκλογικού σώματος πιστεύει ακράδαντα ότι το πολιτικό σύστημα είναι καθολικά σαθρό. Αυτή ακριβώς η πεποίθηση πηγάζει από δύο τινά: α) την επικοινωνιακή πολιτική ανυπαρξία των αντιπολιτευτικών κομμάτων, β) την εκμετάλλευση της κοινωνικής ανάγκης για “κυνήγι μαγισσών” και για “πάταξη της διαφθοράς” από το νέο κυβερνητικό δίπολο (ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ).

Σε τελική ανάλυση, η αδιαφορία του εκλογικού σώματος αποτυπώνεται στην προ – εκλογική επικοινωνιακή προσπάθεια των κομματικών επιτελείων που διακρίνεται από ένα απέραντο trash, χαμηλής αισθητικής και αισθητηριακής ικανότητας, με εμφανή την απουσία καινοτομικής προσέγγισης και με έμφαση στο λαϊκισμό και στο χαβαλέ. Το δίχως άλλο οι προ – εκλογικές διαφημιστικές καμπάνιες απευθύνθηκαν στο εκλογικό ακροατήριο με κύριο γνώμονα την προσοχή και με μέσα πειθούς αρκετά χαμηλής ποιοτικής στάθμης. Σε κάθε περίπτωση, η κύρια αίσθηση της προ – εκλογικής περιόδου φάνηκε να είναι πως “ο πιο φειδωλός θα κερδίσει”. Για άλλη μία φορά, το μη χείρον βέλτιστον.

Το πρόβλημα με την αποχή δεν είναι αν η πλειοψηφία αυτού του εκλογικού σώματος είναι απολιτίκ. Έχει περισσότερο να κάνει με το ότι η πλειοψηφία αυτή αμφισβητεί τη λειτουργία και τη χρησιμότητα των θεσμών. Το κοινό έχει χάσει την εμπιστοσύνη του σε αυτό που λέμε κράτος δικαίου. Η αδιαφορία μπορεί να οδηγήσει σε μία ευρεία νοοτροπία ατομικισμού. Μπορεί, όμως, να λειτουργήσει και αντίστροφα ενεργοποιώντας και κινητοποιώντας τις ομάδες πολιτών με σκοπό την κοινωνική δράση. Εκεί όπου ο κρατικός μηχανισμός στέκεται ανίκανος και αμήχανος και δεν επεμβαίνει με ανθρώπινες λύσεις, έστω προσωρινές. Γιατί εν κατακλείδι, πρέπει να βγούμε από το μίζερο καλούπι των προσωπικών μας προβλημάτων και να δούμε λίγο τι συμβαίνει και στον υπόλοιπο κόσμο. Να δείξουμε έμπρακτο ενδιαφέρον, κατανόηση, αλληλεγγύη. Αυτή θα είναι μία μικρή επανάσταση. Η επανάσταση του αυτονόητου ενδεχομένως. 

Οι μάσκες πέφτουν...

Οι βασικοί λόγοι της δημιουργίας της Ευρωπαϊκής κοινότητας ήταν:

• ο τερματισμός των διενέξεων στον ευρωπαϊκό χώρο και η ειρηνική συνύπαρξη των κρατών – μελών για τη διασφάλιση της παγκόσμιας τάξης και ασφάλειας
• η διατήρηση της διαφορετικότητας των λαών
• η κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ενίσχυση και εδραίωση της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της νομιμότητας και της λαϊκής κυριαρχίας
• η υλική ευημερία, η οικονομική συνοχή των κρατών, η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος
• η προσήλωση στις αρχές της συνεργασίας και της αμοιβαίας συνεννόησης.

Η διάθεση της Ευρώπης για πραγματική στροφή στην ιστορία επικυρώνεται με τη Συμφωνία του Λονδίνου στις 27/2/1953. Η Συμφωνία αυτή προέβλεπε τη διευθέτηση και απομείωση του Γερμανικού χρέους (κούρεμα 60%) καθώς και την παροχή οικονομικής βοήθειας (σχέδιο Μάρσαλ) για την αναστήλωση της κατεστραμμένης Γερμανικής οικονομίας. Εγγυήτριες δυνάμεις στην ευνοϊκή, για τη Γερμανία, συμφωνία υπήρξαν οι Η.Π.Α. , η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία ενώ αξίζει να σημειωθεί πως και η Ελλάδα συνεπικούρησε τα μέγιστα στη διαγραφή του χρέους της Γερμανίας.

Σήμερα, η ελληνική περίπτωση έχει πάρει παγκόσμιες διαστάσεις, το ελληνικό χρέος και η βιωσιμότητά του αποτελεί θεμέλιο προβληματισμό της συζήτησης και όλα αυτά ενώ συνεχίζεται να διασύρεται το όνομα ενός έθνους με την απειλή της χρεοκοπίας.

Πίστευα πάντα πως η οικονομία σε ένα παγκοσμιοποιημένο πλαίσιο είναι μία αλυσίδα (ένωση) που αποτελείται από κρίκους (κράτη – μέλη). Εάν έσπαγε ένας κρίκος, με δεδομένη τη δυναμική της αλυσίδας, πίστευα πως η αλυσίδα θα έσπαγε. Έκανα λάθος. Μου επισημάνθηκε ορθώς, πως η αλυσίδα προϋποθέτει την ανάγκη ισοτιμίας και πως αν οι κρίκοι δεν είναι ομοειδείς, η αλυσίδα σπάει, αλλά δεν καταστρέφεται. Αυτή η μεταφορά και όχι εξίσωση αναφέρεται σε ένα ενδεχόμενο Grexit, το οποίο δεδομένα θα προκαλέσει παράπλευρες απώλειες – και σε εμάς, αλλά και στους υπόλοιπους της Ευρωζώνης. Και αναρωτιέμαι, με δεδομένο πως κάποιες πλευρές υποστηρίζουν τη διαχειρισημότητα ενός Grexit, πόσο αξιόπιστη θα είναι μία Ευρώπη η οποία άφησε ένα ιδρυτικό της κράτος – μέλος να χρεοκοπήσει σε καιρό ανάγκης και όχι πολέμου; Το “Ευρωπαϊκό όνειρο” της αλληλεγγύης των λαών θα έχει καταρρεύσει. Και η ιστορική μνήμη θα καταδείξει το ανάθεμα σε αυτούς που έκριναν με δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Με τις δηλώσεις Σόιμπλε καταδεικνύονται δύο τινά: “Πενταετές Grexit” με παροχή “ανθρωπιστικής” βοήθειας – χλευαστικόν, “Μνημόνιο ΙΙΙ” και εκποίηση της δημόσιας περιουσίας και παραχώρηση της εθνικής κυριαρχίας ως ενέχυρα για το ελληνικό χρέος – έκθεση αλαζονείας . Και οι μάσκες έπεσαν.

Η “Μεγάλη Ιδέα” της οικονομικά ισχυρής Γερμανίας δημοσιοποιείται ανοιχτά. Η δημιουργία ενός “ζωτικού χώρου” υπήρξε ανέκαθεν διακαής πόθος των Γερμανών ιμπεριαλιστών (βλ. τα στρατόπεδα συγκέντρωσης). Ο πλούσιος βιομηχανικά και τεχνολογικά Βορράς να εκμεταλλεύεται τον πλούσιο από τον τουρισμό και τη ναυτιλία Νότο. Επί της ουσίας, ο κ. Σόιμπλε ζήτησε ανοιχτά χθες την εκμετάλλευση των χώρων πρόσβασης (αεροδρόμια, λιμάνια) με φόντο την εκμετάλλευση της γεωπολιτικής μας θέσης. Είναι, άλλωστε, γνωστό πως η Ελλάδα αποτελεί εμπορική γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη και στα Βαλκάνια, στην Ευρώπη και στον Αραβικό χώρο. Δεν αποτελούμε, βέβαια, μία ισχυρή οικονομικά δύναμη, υπάρχουν, όμως, ενδιαφέροντες τομείς κερδοφορίας όπως η ναυτιλία, ο τουρισμός και οι αξιοποιήσιμες μονάδες ενέργειας. Έτσι, η αποικιοποίηση του Νότου συντελείται με τον έλεγχο του “ζωτικού χώρου” και με διαπραγματευτικό όπλο το δημόσιο χρέος. Σύμφωνα με τον Μαουρίτσιο Λαζαράτο, “το χρέος δεν ανάγεται απλά σε έναν οικονομικό μηχανισμό. Είναι μία πολιτική κατασκευή, μία τεχνική διακυβέρνησης και ελέγχου των ατομικών και συλλογικών υποκειμένων που επιδιώκει να περιορίσει την αβεβαιότητα ως προς το χρόνο και τις συμπεριφορές των κυβερνωμένων”. Το χρέος, λοιπόν, εκλύει μία λογική περί ευθύνης και ενοχής. Να τιμάς, δηλαδή, το χρέος σου επειδή το απέκτησες.

Αυτό το σκηνικό της διαπόμπευσης των παρασιτικών και ανεπρόκοπων Ελλήνων υποδηλώνει τη βία της ενοχής που εκλύει η οικονομία του χρέους. Και σε τελική ανάλυση το χρέος αυτό πρέπει να περάσει από μία ανεξάρτητη επιτροπή αξιολόγησης. Για να δούμε, τι χρέος είναι αυτό, ποιου υπ ' ευθύνη είναι και πως συντελέσθηκε;

Η Γερμανία αποφασίζει αυτή τη στιγμή. Εάν θα υποκύψει στο αλαζονικό της πάθος και στη δίψα της για επεκτατισμό – εάν επικρατήσουν οι ιμπεριαλιστές της, εάν θα ενδώσει στο ευρωπαϊκό όνειρο – απατηλό μίας ενιαίας και ισότιμης Ευρωζώνης. Και ζει αυτή τη διαίρεση έντονα στο Κοινοβούλιο της. Η Ευρώπη ζει με το φόβο της επικράτησης του ολοκληρωτισμού, τη διόγκωση της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, την ανισότιμη σχέση Βορρά – Νότου. Και πρέπει επιτέλους να αποφασίσει. Τι σόι Ευρώπη θέλει; Την Ευρώπη της ακροδεξιάς, των συντηρητικών και των ιμπεριαλιστών; Ή την Ευρώπη της ενότητας, της συνεννόησης και της αλληλεγγύης. Αν επιλέξει το πρώτο οδηγείται μαθηματικά σε ολοκληρωτικά καθεστώτα. Αν επιλέξει το δεύτερο πρέπει επιτέλους να παραγκωνίσει όλα τα αντι – ενωτικά στοιχεία. Σε κάθε περίπτωση η υφή της σύγκρουσης πέρα από οικονομική, πολιτική και κοινωνική, είναι και ξεκάθαρα ταξική.   

Η μελωδία της παρακμής

Κοιτώντας πίσω στο χρόνο, βλέπω την εποχή της δουλείας και αναρωτιέμαι: - Τι πραγματικό κέρδος μας απέφερε η καταστολή της δουλείας αυτής καθεαυτής; Το λέω αυτό με τόση λύπη όση και ειλικρίνεια, σύνεση. Το μόνο που κερδίσαμε είναι η βάσανος και ο φόβος ότι κάποια στιγμή θα ξανά-λιμοκτονήσουμε. “Είμαι ελεύθερος”, καυχιέμαι. Η ιστορία καγχάζει και με δείχνει με το δάχτυλο. Γιατί δεν έχω αμετροέπεια, φειδώ και αιδώ στους λόγους μου. Κοιτάω χαμηλά. Εμείς, οι άνθρωποι καυχιόμαστε ότι δεν έχουμε αφέντη. Έχουμε και μάλιστα τον πιο αυταρχικό, τον πιο φοβερό από τους αφέντες, την ανάγκη. Αυτή είναι που μας υποβιβάζει στην πιο σκληρή εξάρτηση με όχημα το φόβο.

Δε θα γράψω για “politics”, το χρωστάω στη ψυχική μου ηρεμία, χωρίς αυτό να σημαίνει πως οι λόγοι μου στο κείμενο αυτό θα είναι “non political”. Ξέρετε, οφείλουμε όλοι μας να διατηρήσουμε το κεκτημένο της θέσης μας με παρρησία και ισηγορία, χωρίς κομματικούς δεσμούς που οδηγούν μαθηματικά στην πόλωση. Ας πάψει η καχ-υποψία να ρητορεύει κατά της λογικής.

Από την Παρασκευή αργά το βράδυ, επικρατεί πανικός. Με την αναγγελία του δημοψηφίσματος, μία μορφή αμεσο-δημοκρατίας που απευθύνεται directly στο λαό- πολλοί συν-πολίτες μας έτρεξαν στα ATM για να αποσύρουν καταθέσεις τους, αγνοώ αριθμούς συνολικής απόσυρσης για αυτό το διήμερο. Απόρροια της ανασφάλειας, του φόβου, της απουσίας πραγματικής και ηθικής ενημέρωσης.

Δε μπορώ να παραγνωρίσω πως τα ΜΜΕ διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στα πράγματα. Επηρεάζουν, κατευθύνουν, διαμορφώνουν την κοινή γνώμη, υπεισέρχονται στο συλλογικό φαντασιακό. Ασκούν πολιτική μέσα από την εξουσία της επιλογής (=agenda setting) της προβολής, της νοηματοδότησης και της επιχειρηματολογικής βάσης της είδησης. Αυτός είναι ο μηχανισμός. Δε μπορώ, επίσης, να παραγνωρίσω πως αυτήν τη στιγμή έχει παγιωθεί ένα δίπολο που είναι επικίνδυνο για τις ισορροπίες της αποτελεσματικής ενημέρωσης. Το Δεξιά – Αριστερά δυναμιτίζει το εύθραυστο πολιτικό κλίμα, ενισχύει τα διλήμματα, προκαλεί ανησυχία. Αποκορύφωμα αυτού του εμφυλιοπολεμικού κλίματος, τα κινήματα της περασμένης εβδομάδας: “Μένουμε Ευρώπη” τη μια μέρα, “ΟΧΙ στη λιτότητα” την άλλη. Αυτή, ακριβώς, η θεωρία των άκρων μπορεί να διαλύσει την όποια συνοχή διατηρεί η κοινωνία. Η ιστορία μπορεί να μας θυμίσει τα αποτελέσματα παλαιότερων εθνικών διχασμών και την μετεξέλιξη που ΔΕΝ παρουσίασε ΠΟΤΕ η κοινωνία. Έχει πάντα ενδιαφέρον μία συνολική κριτική της μεταπολιτευτικής περιόδου από ιστορικής, πολιτικής και κοινωνιολογικής άποψης.

Τα ΜΜΕ οφείλουν να ενημερώνουν κριτικά, να μη διαιρούν, αλλά να διεγείρουν και να κινητοποιούν τη σκέψη και τη συνείδηση της κοινής γνώμης. Και είναι ιστορική η συγκυρία από κάθε άποψη με δεδομένες της ενυπάρχουσες ισορροπίες στο ραδιοτηλεοπτικό πεδίο. Αισιοδοξώ όταν λέω ότι, πλέον, έχουμε την ευχέρεια να αντιλαμβανόμαστε τον σκοπό της προβαλλόμενης είδησης, να ξεσκαρτάρουμε την προπαγάνδα από την ενημέρωση. Το χρονικό της μεταπολίτευσης έφτασε στο τέλος του και επιτέλους πρέπει να αρχίσουμε να συζητάμε για προωθητικές ενέργειες που θα συμβάλλουν στην άνοδο του βιοτικού – πνευματικού επιπέδου.

Ολοκληρώνοντας, παραμένω σκεπτικός. Ο λαϊκισμός έχει ισοπεδώσει τη λογική. Η αλήθεια έχει λάβει υποκειμενική χροιά και αναπλάθεται συμφεροντολογικά. Και ανεξάρτητα από αυτό, πρέπει να αποφασίσουμε τι είδους αλήθεια επιθυμούμε; - Στεγνή, μέση ή μηδενική. Η εναρμόνιση στο τέλμα δεν αποτελεί πανάκεια της αλήθειας. 

Η γειτονιά μου ΠΡΕΠΕΙ να είναι ασφαλής.

Πριν από δύο περίπου εβδομάδες έκαναν διάρρηξη στο σπίτι της αδερφής μου. Της πήρανε τον φορητό της υπολογιστή, ένα ζευγάρι γυαλιά ηλίου, ένα i-pod μετρητά, δύο μπουφάν και ένα σακίδιο πλάτης για να τα βάλουνε μέσα. Θα μου πεις -μικρό το κακό, πάλι καλά δεν ήταν μέσα κτλ. Πράγματι, μετά από ένα τέτοιο περιστατικό συνειδητοποιείς την ασημαντότητα των άψυχων αντικειμένων και την σπουδαιότητα των ουσιαστικών ζητημάτων- η ακεραιότητα σου εν προκειμένω. Ωστόσο, πρόκειται για ένα μεγάλο ψυχολογικό σοκ. Κλονίζεται το μυαλό και η ψυχή σου. Όταν γυρίζεις σπίτι σου, μετά κι από την συνήθη κοπιαστική ρουτίνα σου και αντικρίζεις τον χώρο σου διαρρηγμένο, καταπατημένο, ανάστατο παθαίνεις ψυχρολουσία. Πρόκειται για τον βιασμό της ιδιωτικότητας σου. Γιατί η απώλεια των υλικών αγαθών σου είναι ένα μετρήσιμο οικονομικό πρόβλημα, η απώλεια του αγαθού της ασφάλειας, όμως, δεν είναι μετρήσιμη και απαιτεί χρόνο για την επανάκτησή του.

Ακολουθήσαμε το πρωτόκολλο. Η σήμανση ήρθε για δαχτυλικά αποτυπώματα, έγινε η αναφορά πάμε παρακάτω.

Επί του παρόντος μαθαίνω πως το αστυνομικό τμήμα της γειτονιάς μου λειτουργεί βαριά-βαριά με μονοψήφιο αριθμό απασχολούμενων. Αυτοί είναι για τα γραφειοκρατικά θέματα. Γιατί κατά τα λοιπά νιώθω εξαιρετικά ασφαλής σαν πολίτης να βλέπω τους αστυνομικούς της ομάδας ΔΙ.ΑΣ να την αράζουν στην πλατεία και να ανεβάζουν τον τζίρο στα everest, τους προσφέρει και 50% έκπτωση σε καφέδες και ντόντατς. -Αξίζει για 600 ευρώ μηνιάτικο να ρισκάρω την ακεραιότητά μου; Απορεί ο μέσος απασχολούμενος της ομάδας ΔΙ.ΑΣ. Απαντώ εγώ: - Πάντως δεν πληρώνεσαι για να αράζεις στην πλατεία και να κάνεις κόρτε με κάθε μεθυσμένο κοριτσάκι που φοράει ψιλοτάκουνα ή να πουλάς εξουσία και αντριλίκι σε κάθε φουκαρά ταρίφα που διπλοπάρκαρε για να παραλάβει κούρσα. Δυσκολεύομαι, να κατανοήσω τους λόγους ύπαρξης της ομάδας κρούσης όταν δεν έχουν ούτε τη βενζίνη για το μηχανάκι να καλύψουν. Είναι να απορείς. Αν δε, τεστάρεις το επίπεδο απόκρισης της ΕΛ.ΑΣ μετά από τηλεφώνημα για υποψία εγκληματικής ενέργειας, πιο γρήγορα θα έρθει ο ντελιβεράς από την πίτα του παππού.

Το θέμα με την λειτουργικότητα του μηχανισμού της αστυνομίας είναι ευρύ. Αντιλαμβάνεσαι το χάσμα εξουσίας της ΕΛ.ΑΣ με την παρούσα κυβέρνηση και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη από το πως διαχειρίστηκαν όλες οι πλευρές το πρόβλημα της Αμυγδαλέζας. Αρχικά, ο χώρος και η λειτουργία της Αμυγδαλέζας ήταν το πρόβλημα αυτό καθαυτό. Ένα σύγχρονο στρατόπεδο συγκέντρωσης μέσα στο οποίο στοιβάζονταν άνθρωποι από πολλές διαφορετικές εθνικότητες και κάτω από πραγματικά εξαθλιωμένες συνθήκες διαβίωσης. Και να ακούς μετά “ήρθα στην Ελλάδα για μία καλύτερη μοίρα”... Η τραγική ειρωνεία έπεται. Το στρατόπεδο συγκέντρωσης της Αμυγδαλέζας άνοιξε τις πόρτες του και ξέβρασε εκατοντάδες “από δαύτους”. Για να ακριβολογούμε τους ξέβρασαν μετά συνοδείας, τουλάχιστον μέχρι και την πλατεία Ομονοίας όπου και σκόρπισαν. Το μεταναστευτικό ζήτημα, βέβαια, είναι ένα περίεργο θέμα με πηγή όλων των κακών τη Συνθήκη του Δουβλίνου 2. Η περίεργη αυτή Συνθήκη προβλέπει ότι μετανάστες οι οποίοι εισέρχονται στην Ελλάδα και κατόπιν μεταβαίνουν σε άλλη χώρα για να αιτηθούν άσυλο θα πρέπει σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης να επιστρέφονται πίσω στην Ελλάδα. Μοιραία, λοιπόν, η Ελλάδα ως κράτος υποδοχής κρατάει αναγκαστικά έναν μεγάλο αριθμό μεταναστών χωρίς επίσημα χαρτιά, σε άθλιες και απάνθρωπες συνθήκες. Οι μετανάστες είναι κομμάτι του κοινωνικού ιστού και πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στην οικονομία του τόπου, όχι να εξαθλιώνονται και να παραμένουν ανενεργοί.

Δεν είναι τυχαίο πως η άνοδος της εγκληματικότητας συνδυάζεται με το μεταναστευτικό ζήτημα. Τα αποτελέσματα αυτού του επικίνδυνου επιχειρήματος τα είδαμε στις εκλογές του 2012 και πιο πρόσφατα το Γενάρη με τα σταθερά υψηλά ποσοστά της Χρυσής Αυγής. Η ρητορική της ακροδεξιάς, άλλωστε, συνηθίζει να στοχοποιεί τις περιθωριακές ομάδες και ιδιαίτερα τους μετανάστες. Την απάντηση στη ξενοφοβία και τον ρατσισμό την έδωσε πολύ έξυπνα η Actionaid.

Αιτιολογώντας, να τονίσω πως το Χαλάνδρι πλήττεται εδώ και καιρό από πολλές διαρρήξεις και ληστείες. Οι δράστες είναι ΈΛΛΗΝΕΣ. Όχι αλλοδαποί.

Για να μη ζούμε σε μία κοινωνία ζούγκλα, φτιάξαμε το Σύνταγμα, φτιάξαμε και τους Θεσμούς. Για να νιώθουμε την ασφάλεια ότι το δικαίωμα στην ιδιωτική ιδιοκτησία προστατεύεται, το δικαίωμα στην ιδιωτική κατοικία κατοχυρώνεται, το δικαίωμα στην ιδιωτική περιουσία διασφαλίζεται. Για να μην χάσουμε την ιδιότητα του πολίτη και αποκλίνουμε από τη νομιμότητα, παίρνοντας το νόμο στα χέρια μας υπάρχουν οι παραπάνω νομοθετικές διατάξεις. Για να ΜΗΝ ζούμε, σήμερα, σε μία κοινωνία της αυτοδικίας.

Πολιτική και Πολιτικοί: Ο κόσμος που (δεν) αλλάζει

Φτάνουμε στο τέλος. Και όχι γιατί στις 26 Ιανουαρίου θα περάσει ένας αστεροειδής δίπλα από τη γη. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη το τέλος είναι ο σκοπός, είναι η κάθαρση. Στην επαύριο των βουλευτικών εκλογών θα μάθουμε ποιος ήταν ο σκοπός της προ-εκλογικής περιόδου.

Υπομείναμε πολλά. Προπαγάνδα, Λαϊκισμός, Δημαγωγία εξαπολύθηκαν με εξαιρετικά όψιμο τρόπο, σε μία ανείπωτη και ανεπανάληπτη βερμπαλιστική επίθεση στους ψηφοφόρους. Μία τακτική βάρβαρου προσηλυτισμού. Όλοι παραδέχθηκαν, εμμέσως πλην σαφώς, πως στον πόλεμο όλα επιτρέπονται. Και η προ-εκλογική πολιτική εξισώθηκε πλήρως με τις τακτικές πολέμου. Αλλά, ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Σωστά;

Το ενισχυμένο πρόγραμμα λαϊκισμού των κομματικών παρατάξεων διακρίθηκε για την έλλειψη δημιουργικότητας του. Δε θα ξεχάσω ΠΟΤΕ την “πρώτη πτήση” του ΠΑΣΟΚ που μας φωνάζει ότι είναι ο εγγυητής της σταθερότητας σε μία πιθανή κυβέρνηση. Δε θα ξεχάσω ΠΟΤΕ το στοργικό και πατρικό “παιχνίδι” του Καμμένου με ένα παιδάκι, ονόματι Αλέξης-υψηλός παραλληλισμός, ενώ προσπαθεί να μας πείσει ότι οι ΑΝ.ΕΛ. είναι το αναγκαίο καλό. Δε θα ξεχάσω ΠΟΤΕ τη “διαρροή” μνημείο bloopers του spot της ΝΔ όπου καταρρίπτεται κάθε σοβαροφάνεια του απερχόμενου, πλέον, πρωθυπουργού. Ίσως δε θα ξεχάσω ΠΟΤΕ και το ότι ο Γκλέτσος υπήρξε κάποτε κομμάτι μίας προ-εκλογικής περιόδου. ΤΕΛΕΙΑ. Δε θα ξεχάσω, επίσης, ΠΟΤΕ το ύφος του ΓΑΠ στην πρώτη του ομιλία για το νέο του κόμμα. Νωχελικό, βαριεστημένο, κοπιαστικό. - Γιατί βρίσκομαι εγώ εδώ; - Ποιος μου είπε να 'ρθω. Και το κοινό 65 και άνω.

Δε θέλω να βγάλω καμία εμπάθεια. Κοινός παρανομαστής των κομματικών παρατάξεων στην προ-εκλογική περίοδο, η εμφανής αδυναμία πειθούς. Και η ολοκληρωτική αποτυχία των διαφημιστικών spot είναι το κερασάκι στην τούρτα της πολιτικής αταλαντοσύνης των πολιτικών.

Οι προβλέψεις μιλάνε για ένα οκτακομματικό σκηνικό πλειοψηφίας, πολυφωνίας, μάλλον συνωστισμού στη σύσταση της νέας βουλής. Το Ποτάμι, οι ΑΝ.ΕΛ. και το ΠΑΣΟΚ επιθυμούν διακαώς τη συμμετοχή τους στο σχηματισμό κυβέρνησης. Από πού προκύπτει, όμως, αυτό το πνεύμα σύμπνοιας, σύμπλευσης, συμπόρευσης; Πρόκειται για αγνό συνεργατικό πνεύμα με σκοπό το “κοινό καλό”; Όλοι ψάχνουν να πείσουν τον Αλέξη κι αυτός είναι ικανός ακόμα και σαν κυβέρνηση να κάνει αντιπολίτευση στο πτώμα του Σαμαρά. Ο καθένας για το δικό του συμφέρον και όλοι τους για το “κοινό καλό”.

Ο κύκλος της μεταπολίτευσης έκλεισε, σύμφωνα με τα λεγόμενα των πολιτικών προσώπων. Μάλλον αποτυχημένα αν αναλογιστεί κανείς το δόγμα του ΣΟΚ που εφαρμόσθηκε την πενταετία 2009-2014. Κοινή ελπίδα να κλείνει με το 2014 και με την αδυναμία ομόφωνης επιλογής Προέδρου Δημοκρατίας που μας οδηγεί σήμερα στη σύσταση νέας κυβέρνησης και νέας βουλής. Ελπίδα Τώρα λέει ο ΣΥΡΙΖΑ. Με κάθε κόστος. Τι είναι διατεθειμένος να δώσει για το “κοινό καλό”; Θα απαντηθεί σύντομα. Σε πρώτη φάση “πούλησε” σχεδόν τα πάντα για να γίνει κυβέρνηση. Χαλίφης στη θέση του χαλίφη για το “κοινό καλό”. Ό,τι και να σημαίνει αυτό.

Living the Swing... In Athens...

Η ιστορία

Το swing γεννήθηκε ,αντιδραστικά, στις Ηνωμένες Πολιτείες την εποχή της ποτοαπαγόρευσης και των περιορισμένων ελευθεριών. Η εικόνα ενός μπαρ. που λειτουργεί παράνομα και προσφέρει άφθονα το νομοθετικά απαγορευμένο αλκοόλ σε ανθρώπους που θέλουν να εκτονωθούν και να ξεσπάσουν κόντρα στην συντηρητική τάξη πραγμάτων της εποχής, είναι η πλέον αντιπροσωπευτική της “Swing era” που εκκινείται στα “ασπρόμαυρα” '20s. Αυτή, ήταν μία αντίδραση εκπεφρασμένη μέσα από τα πιο δημιουργικά και ριζοσπαστικά μέσα. Τη μουσική και το χορό.

Η συνέχεια στην Αθήνα

Σήμερα, χώροι της γραφικής Αθήνας φιλοξενούν τη διαχρονική αντίδραση του swing. Τα γλυκά, ρετρό '20s περνάνε στη φάση της εξέλιξης και της μοντερνοποίησης. Υπάρχει ένας κύκλος δημιουργικών ανθρώπων που τρέχουν με συνέπεια και μεράκι την ιδεολογική βάση του “καλού παιδιού της jazz”. Το swing και το lindy hop ως εγγενή στοιχεία της jazz κερδίζουν όλο και περισσότερο κοινό στην Αθήνα και όχι μόνο. Και αυτό γιατί καλύπτει μία βασική ανάγκη. Την απόδραση από την καθημερινότητα, την ατομική πραγματικότητα. Ο κόσμος ξεσπάει, εκτονώνεται, εκφράζεται και παραμερίζει για λίγο τα προβλήματά του. Το swing ως θεματική, παραπέμπει σε μία άλλη εποχή. Και αυτό αρέσει. Γίνεται ένα flashback σε εκείνο το μπαρ με τον κόσμο να χορεύει και να ακούει μουσική πλήρως απελευθερωμένος. Πρόκειται για μία “παράνομη” απελευθέρωση. Πιο επίκαιρο από ποτέ, αν μη τι άλλο.

Εξωστρέφεια και social dance

Η μουσική του σε επηρεάζει. Είναι αδύνατο να ακούς swing και να μην κουνάς τα πόδια σου στο ρυθμό. Εντάξει, μπορεί να μην χορεύεις δημόσια γιατί είσαι ντροπαλός. Αν βρεθείς, βέβαια, σε ένα από τα στέκια του swing-κοινού της Αθήνας θα καταλάβεις πως κάτι τέτοιο είναι απλά ανέφικτο. Γιατί, εκεί το swing υπονομεύει ξεκάθαρα όποια εσωστρέφεια και εξάρει δυναμικά την εξωστρέφεια. Χορός και μουσική είναι τα κύρια εκφραστικά μέσα. Τα εβδομαδιαία party και τα συχνά events δείχνουν να λειτουργούν ως αφορμή για μία ακόμη τυχαία συνάντηση, μάλλον προμελετημένο έγκλημα, μεταξύ γνωστών-αγνώστων. Ο κόσμος ξεσκάει. Και πέρα από αυτό, κοινωνικοποιείται, γνωρίζει άλλο κόσμο. Αναπόφευκτη η ρομαντική διάθεση σε μία τέτοια κατάσταση.

Συναισθήματα

Το swing σε φορτίζει συναισθηματικά. Σε ανεβάζει, σε κινητοποιεί, σου προκαλεί μία θετική ενέργεια. Επιδρά μέσα σου. Αισιόδοξα. Για τους ανθρώπους, δε που το ζουν καθημερινά και επαγγελματικά είναι μία σχέση δούναι και λαβείν. Και αυτή η συναισθηματική τους επένδυση καταλήγει σε έναν κοινό τόπο, μία συμφωνία. Το swing είναι τρόπος ζωής. Και η σχέση αυτή τροφοδοτείται από την έμπνευση, την δημιουργικότητα και εν τέλει, την αφοσίωση.

Vintage αισθητική

Λόγω του background story, είναι επόμενο πως αγκαλιάζει μία vintage αισθητική. Αυτή πέρα από την επιμέλεια της εικόνας, το πεπαλαιωμένο ντύσιμο που βαφτίζεται μεταμοντέρνα vintage style, εμπεριέχει και τα μουσικά ακούσματα-προτιμήσεις που επαναφέρουν τη swing era στο προσκήνιο. Αυτή η “οικονομική” μόδα, λοιπόν, βρήκε υποστηρικτές στην Αθήνα καλύπτοντας την ανάγκη για κάτι καινούργιο, αλλά παλιό.

Η πρόταση

Ο Βασιλιάς του είδους, Benny Goodman, προτείνει: “After you've done all the work and prepared, what the hell, you might as well go out and have a good time”. Οπότε κάνε ένα διάλειμμα, κάνε ένα quick search για να μάθεις τι παίζει από events και βγες να χορέψεις σε μία άλλη εποχή. Το swing έχει τη γοητεία της παρόρμησης.

Φιλόξενος Κόσμος

“Τα θύματα του ιμπεριαλισμού στη Μέση Ανατολή είναι χιλιάδες. Όσοι δεν πεθαίνουν από τον πόλεμο στις χώρες τους, όσοι δεν πνίγονται στο Αιγαίο ή δεν δολοφονούνται στα σύνορα, καταδικάζονται να πεθάνουν από την πείνα στη χώρα πρώτης υποδοχής, που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι η Ελλάδα, γιατί έτσι επιτάσσουν οι διεθνείς συνθήκες”.

Το κομμάτι αυτό είναι παρμένο από φυλλάδιο πολιτικού, προφανώς, χαρακτήρα με τίτλο “Αλληλεγγύη στα θύματα των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και των δικτατοριών στη Μ. Ανατολή”. Εντάξει, δε θα κατακρίνω τα στείρα μέσα πειθούς του κειμένου, ούτε τη συνολικά εκλαϊκευμένη λεξικολογική χρήση. Όταν παίρνω ασυναίσθητα στο χέρι μου το φυλλάδιο και διαβάζω φευγαλέα δύο-τρεις σειρές, νιώθω πως το κείμενο μου είναι ,κουραστικά, οικείο. Δυστυχώς, η πολιτική σκοπιμότητα της επανάληψης λέξεων όπως “αλληλεγγύη” και “ιμπεριαλισμός” φθείρει και υπονομεύει την ερμηνευτική σημασία των όρων. Χάνουμε την ουσία.

Έχουμε την τάση να μιλάμε, προτού ακούσουμε. Ας ακούσουμε αυτούς που έχουν να πουν πραγματικά κάτι. Ας ακούσουμε την ιστορία τους.

Η διαδρομή

“Ήταν 5 το πρωί όταν ξεκινήσαμε το ταξίδι μας. Περιμέναμε τη βάρκα μας. Κάθε μέρα έρχεται μία ή και δύο βάρκες. Μετά από λίγη ώρα εμφανίστηκε. Έπρεπε να πληρώσουμε τους λαθρέμπορους (3) για να μπορέσουμε να μπούμε στη βάρκα. Το αντίτιμο ήταν 1300-1500 ευρώ το άτομο ανεξαρτήτως ηλικίας. Έπρεπε να κολυμπήσουμε αρκετά μέχρι τη βάρκα. Χάσαμε πολλά από τα υπάρχοντά μας. Μας άφησαν σε ένα νησί. Νομίζω Νάξος. Εκεί μας συνέλαβε η αστυνομία. Μείναμε στη φυλακή για δύο μέρες. Έπειτα μας έστειλαν στη Σάμο όπου κι εκεί, στη φυλακή, μείναμε για έξι μέρες. Ο χώρος ήταν άθλιος. Ήμαστε στριμωγμένα, οι αστυνομικοί φώναζαν συνέχεια χωρίς να καταλαβαίνω τι λένε, το φαγητό ήταν το χειρότερο που έφαγα σε όλη μου τη ζωή και υπήρχε πάντα μία πολύ δυσάρεστη μυρωδιά. Στη φυλακή ήμαστε πολλοί διαφορετικοί άνθρωποι. Από τη Συρία, ήταν κάποιοι από το Αφγανιστάν, άλλοι από την Αφρική. Ήταν μία απάνθρωπη κατάσταση”.

Η κατάληξη στην Αθήνα

“Ήρθαμε στην Αθήνα για να μας δώσουν κάποια χαρτιά για να είμαστε νόμιμοι. Μας έδωσαν χαρτιά αλλά δεν μας έδωσαν σπίτι. Κάποιοι που ήταν τυχεροί τους συνέλαβαν στο δρόμο και τους πήραν στη φυλακή. Αλλά και εκεί δεν έχουν χώρο για εμάς. Έχουμε νόμιμα δικαιώματα. Η κυβέρνηση εδώ λέει πως δε μπορεί να μας προσφέρει τα πάντα. Δε μας προσφέρει ΤΙΠΟΤΑ. Δε ξέρω για τα πολιτικά εδώ. Λένε πως υπάρχουν 1 εκατομμύριο και παραπάνω άνεργοι. Μας λένε μπορείτε να έχετε πολιτικό άσυλο, αλλά δε μας προσφέρουν στέγη. Θέλουμε τα δικαιώματά μας γιατί είμαστε ΑΝΘΡΩΠΟΙ. Αν είναι να μείνουμε εδώ ας μείνουμε σαν άνθρωποι. Όχι σαν ΖΗΤΙΑΝΟΙ. Δε θέλαμε να έρθουμε εδώ. Ο πόλεμος μας έφερε. Έχουμε ΔΙΚΑΙΩΜΑ να συνεχίσουμε τη ζωή μας”.

Το δικαίωμα και το αίτημα

“Η κόρη μου είναι ακόμη στη Συρία με τον άντρα μου. Ο γιος μου είναι εδώ μαζί μου. Φοβάμαι και για την κόρη μου με τον άντρα μου και για το γιο μου και για μένα. Χωρίσαμε και δε ξέρω πότε θα βρεθούμε ξανά. Δεν έχουμε ελπίδα εδώ. Θέλουμε να φύγουμε. Στη Συρία πριν τον πόλεμο ήμουν δασκάλα αγγλικών και ο γιός μου μόλις τέλειωσε το σχολείο και ήθελε να σπουδάσει. Εδώ δεν είμαστε τίποτα. Δεν μας υπολογίζει ΚΑΝΕΝΑΣ. Θέλουμε, εάν μείνουμε εδώ, να ζούμε σαν άνθρωποι. Αν κοιτάξεις εδώ γύρω θα βρεις γιατρούς, μηχανικούς, δασκάλους. Δε βλέπουμε το μέλλον μας ΕΔΩ”.

“ΔΕΧΤΕΙΤΕ ΜΑΣ Ή ΑΦΗΣΤΕ ΜΑΣ ΝΑ ΦΥΓΟΥΜΕ”

Η Gaeda με το γιο της Oubaid διηγούνται την ιστορία τους. Διαμαρτύρονται για την αδιαφορία του κράτους υποδοχής και διεκδικούν τα δικαιώματά τους. Ζητάνε μία λύση στο πρόβλημά τους. Και είναι ξεκάθαροι. Να τους δοθεί η δυνατότητα να μείνουν εδώ σε ανθρώπινες συνθήκες ή να ταξιδέψουν νόμιμα και ομαλά όπου επιθυμούν.

Ελλάδα και Ευρώπη ένας φιλόξενος κόσμος...

Αυτό που είναι αποτρόπαιο στον πόλεμο είναι ότι στερεί από τον άνθρωπο το δικό του προσωπικό αγώνα. Francois Truffault 

Η παιδεία που μας αξίζει

Η ακαδημαϊκή κοινότητα και ευρύτερα η εκπαιδευτική ζωή δείχνουν μία χρονίζουσα προβληματική εικόνα. Από το δημόσιο νηπιαγωγείο μέχρι και το δημόσιο πανεπιστήμιο, παρατηρούνται ενιαία τα ίδια προβλήματα. Ανεπαρκείς υλικοτεχνικές υποδομές, ελλείψεις στο ανθρώπινο δυναμικό-απολύσεις περικοπές, μειωμένη έως μηδενική χρηματοδότηση από το κρατικό μέρισμα για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος. Και κάποιος θα μπορούσε να γράψει πως το σύστημα το ίδιο είναι το βασικό πρόβλημα. Είναι και αυτή μία αλήθεια. Καθώς για την ώρα το σύστημα λειτουργεί με τεχνητές αναπνοές. Αυτή, ακριβώς, η περίεργη σύγκλιση των προβλημάτων του εκπαιδευτικού συστήματος συναντάται στον ίδιο γλωσσοδέτη. Δημόσιο.

Δημόσιο νηπιαγωγείο, δημόσιο γυμνάσιο και λύκειο, δημόσιο πανεπιστήμιο. Ο εκφυλισμός του όρου “δημόσιο” έρχεται να σταθεροποιηθεί σε όλη τη μεταπολιτευτική περίοδο. Αμφισβητείται, πλέον και η φιλοσοφία του όρου “δημόσια παιδεία”. Δημόσιο, δηλαδή, προς όλους, έχοντες και μη έχοντες. Η παιδεία είναι μία α-ταξική παροχή, ένα προϊόν κοινοκτημοσύνης, η θεμελίωση του τρόπου ζωής σε συλλογικότητες και περιβάλλοντα-οικογένεια, χώρος εργασίας, λοιπές δραστηριότητες. Η ατομική μόρφωση με συλλογικό χαρακτήρα θέτει σαν στόχο τη δημιουργία μίας ενιαίας ευ-συνείδησης έτσι ώστε να οικοδομηθεί μία κοινωνία πολιτών. Ειπώθηκε και από κάποιον Πλάτωνα, κάποιους αιώνες πρωτύτερα. Σοφή η θεωρία(=φιλοσοφία). Επί του πρακτέου, εικονίζονται εκ διαμέτρου αντίθετα οι παραπάνω θέσεις. Η ουσιαστική και πλήρης παιδεία σήμερα είναι ,πρώτα, προνόμιο των λίγων-όσο υπάρχουν τα καλά ιδιωτικά. Δεν είναι καθολική, αίρεται το κεκτημένο της συλλογικής μορφής της, ποιοτικά, τουλάχιστον. Γιατί η δημόσια παιδεία προσφέρει ενσυνείδητα παρωχημένες γνώσεις, άχρηστες πληροφορίες, αναδεικνύει ευθύς εξ αρχής της ανισότητες διδάσκοντας τον όρο αναξιοκρατία, θεμελιώνει ένα status quo καταναλωτών και όχι πολιτών. Όλο αυτό το μορφωτικό τσουβάλιασμα της γνώσης εξαλείφει ή μειώνει σθεναρά την προδιάθεση για κριτική ικανότητα της όποιας νέας γενιάς. Ιστορικά, αποδείχθηκε πως ο όρος “δημόσιο” αποτελεί πολιτική εξαπάτησης.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, πλήρως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το δημόσιο Πανεπιστήμιο και το πρώτο ιστορικά του γένους, το δικό μου Πανεπιστήμιο παρουσιάζει τις δικές του πραγματικότητες. Είναι η αλήθεια των απολυμένων καθαριστριών και του εμβληματικού λευκού post-it “Παρακαλούμε να διατηρείτε τους χώρους καθαρούς”. Οι λόγοι προφανείς. Η αλήθεια της μετακόμισης ενός τμήματος του Πανεπιστημίου(Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης) με ιδία έξοδα-από κοινού τσοντάρισμα των καθηγητών και των εργαζομένων, έπειτα από 22 χρόνια ύπαρξης χωρίς στέγη. Η αλήθεια του γκριζομάλλη καθηγητή με το λευκό μπλουζάκι να βάφει τους τοίχους παίρνοντας phd και σαν ελαιοχρωματιστής.

Βέβαια, υπάρχει και η αλήθεια του φοιτητή. Του φοιτητή των κομματικών παρατάξεων, εκείνου που φωνάζει αυτές τις μνημειώδεις, πομπώδεις πολιτικές εισαγωγές πριν από την έναρξη κάθε μαθήματος και εκείνου που απλά, παθητικά τις αντέχει. Εκείνου που σφυρίζει αδιάφορα μέχρι να τελειώσει στα 4 έτη. Υπάρχει η αλήθεια της απολιτίκ, αλλά εξαιρετικά πολιτικοποιημένης απόστασης του φοιτητή από τα κοινά, από τις αποφάσεις των κομματικών παρατάξεων που παρουσιάζονται ως καθολικά αποδεκτές απόψεις του φοιτητικού συλλόγου. Και η αμετοχικότητα έχει το τίμημά της. Στην πραγματικότητα του φοιτητή υπάρχει η κουλτούρα του αναρχοαυτόνομου αριστερού που αναγάγει τον Μπακούνιν και τις θεωρίες του αναρχισμού σε ιδεολογική καραμέλα με σκοπιμότητα την ευκαιριακή “επανάσταση”. Υπάρχει, επίσης το κλασσικό πρότυπο που θα φωνάξει κλισέ για τον καπιταλισμό, τη σάπια υπερκαταναλωτική κοινωνία, αναπαράγοντας ευλαβικά το ριζοσπάστη και παρερμηνεύοντας συστηματικά τον Μαρξ. Υπάρχει, τέλος το έδρανο της καλοπέρασης για τα βράδια της Παρασκευής και του Σαββάτου. Η πλευρά, αυτή που ζητάει τον αριθμό σου από το πρώτο έτος, που σου υπόσχεται ότι θα σε βάλει μες στα πράγματα, σε φτιάχνει, σε καλλωπίζει και σε βγάζει έξοδο στο Μαζωνάκη και στην Πάολα. Με τη λήξη της ακαδημαϊκής σου θητείας όλα τα παραπάνω παίρνουν μία πιο ξεκάθαρη διάσταση και ερμηνεία.

Το ΕΚΠΑ, ως Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα δεν έχασε το κύρος του και την αξιοπιστία του από την είσοδο των αγανακτισμένων φοιτητών στο συμβούλιο της Συγκλήτου. Αυτή, ήταν, απλά μία αντίδραση που προκλήθηκε από μία πρότερη δράση. Και για την περίπτωση του κ. Φορτσάκη και γενικότερα στο θεσμό της διαδοχής των πρυτάνεων ισχύει η ρύση “φωνάζει ο κλέφτης”.

Το κρατικοδίαιτο πανεπιστήμιο πρέπει να πεθάνει. Το σημερινό πανεπιστήμιο και ο τρόπος λειτουργίας του καταδεικνύει την σκοπιμότητα της παρακμής του. Η ισχνή χρηματοδότηση και το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που εκφυλίζει διαρκώς το θεσμό και εξοργίζει την ακαδημαϊκή κοινότητα μπορεί να λειτουργήσει μπούμπερανγκ. Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία ειπώθηκε κάποτε και είναι συνεχώς επίκαιρο.

Το ξέσπασμα της Μέσης Ανατολής και οι Η.Π.Α

Η αραβική λέξη “jihad” απέκτησε διεθνή διάσταση και ,πλέον, αποτελεί κεντρική προβληματική για τη διεθνή Δυτική διπλωματία, κυρίως σε Κογκρέσο και UK Parliament. Ακριβολογώντας, η πολιτική δράση της jihad εξήρε την προσοχή της Δύσης, αλλά πολύ περισσότερο, η “θεατρικότητα” στις εκτελέσεις των Αμερικανών δημοσιογράφων James Foley και Steven Sotloff προκάλεσε την απαιτούμενη ένταση. Η ISIS κερδίζει την προσοχή από τα διεθνή μέσα και άρα κινεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Οι αναπαραστάσεις βίας εξυπηρετούν την ιδεολογική της υστεροφημία, αλλά πολύ παραπάνω περνάει τα μηνύματα που θέλει προς τις “καταραμένες” Η.Π.Α. “fi sabil allah”, δηλαδή, στο δρόμο του Θεού. “Jihad”, δηλαδή, αγώνας. Η ταύτιση των δύο όρων, ως συγκοινωνούντα δοχεία, μπορεί να προκαλέσει μεγάλο ζήτημα στην παγκόσμια ισορροπία. Η ιστορία μαρτυράει, άλλωστε, τους κινδύνους μίας μείξης των πολιτιστικών χαρακτηριστικών μίας ευρύτερης περιοχής, Μέση Ανατολή, με επίκληση στα ιδανικά του θρησκευτικού στοιχείου και με πολιτικές προεκτάσεις. Μία τέτοια δυναμική συγκυρία μπορεί να εξελιχθεί σε λαίλαπα. Ιδίως, όταν προέρχεται από τους κόλπους του φανατικού ισλαμισμού.

Οι κοινωνίες της Μέσης Ανατολής έχουν τη δική τους πολυπλοκότητα, στα χαρακτηριστικά και στις ιδιαιτερότητές τους (κουλτούρα). Τα κοσμικά καθεστώτα, κατά βάση απολυταρχικά στη δομή και στη λειτουργία τους, διατηρούσαν μία κάποια ισορροπία στο κατά τ' άλλα εύθραυστο πολιτικό σκηνικό των κρατών. Η αποσταθεροποίηση της πολιτικής κατάστασης σε Λιβύη (Καντάφι), Ιράκ (Σαντάμ Χουσεϊν), Αίγυπτο (Μουμπάρακ), Συρία (Άσσαντ) δημιούργησε προστριβές στο εσωτερικό των χώρων αυτών. Κι ενώ, οι εμφύλιοι μαίνονται ακόμη σε Συρία και Ιράκ, οι Η.Π.Α. χάνουν γρήγορα τον έλεγχο των ισορροπιών. Ακόμη, χειρότερη είναι η προσπάθεια πολιτικής τους παρέμβασης σε μία απόπειρα εξομοίωσης της Μεσανατολικής λογικής με τη Δυτική. Πράγμα εντελώς ανέφικτο. Η μονοκόμματη στήριξη των αντικαθεστωτικών δυνάμεων, σε κάθε περίπτωση, απέβλεπε στον εξυπνακίστικο τρόπο επιρροής στα εμπορικά δρώμενα των τόπων(=ο έλεγχος του πετρελαίου) και στην εξόντωση των ντόπιων ανταγωνιστών(=οι επιφανείς δικτάτορες). Η υποστήριξη στους αντάρτες, βέβαια, φάνηκε σαν ένα δίκοπο μαχαίρι. Γιατί, όταν το Δυτικό κοσμικό εμπλέκεται κι επηρεάζει μία κατάσταση που εκ των πραγμάτων δε γνωρίζει ή δεν έχει την εμπειρία να διαχειριστεί, τότε τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά απρόβλεπτα. Εν ολίγοις, οι Η.Π.Α. ενεπλάκησαν πολιτικά σε περιοχές που δεν αντιλαμβάνονται τα πολιτιστικά τους χαρακτηριστικά. Πρόκειται για μία σωρεία πολιτικών και στρατηγικών λαθών, με πρόχειρους χειρισμούς, που απορρέουν από την ευρύτερη αδυναμία των Ηνωμένων Πολιτειών στη διαχείριση των διεθνών θεμάτων.

Σε τελική ανάλυση, προτού ειπωθεί λαϊκίστικα ένα - “state incorrect” ή ένα - “we're deeply sorry for the victims of our families” σε μία κρίση αυτοκριτικής, καλό θα ήταν προτού σταλούν δημοσιογράφοι, να σταλούν ανθρωπολόγοι. Πώς παρεμβαίνεις πολιτικά σε έναν τόπο όταν δε ξέρεις την κουλτούρα του, τη θρησκεία του και τα χαρακτηριστικά του, την ταυτότητά του; Στην περίπτωση της αμερικανικής διπλωματίας ισχύει το -ανοίξτε και κάνα βιβλίο. Διότι, οι πολιτικοί και διπλωματικοί χειρισμοί του Κογκρέσου έχουν τη μορφή fast-food, με δεδομένη την εδραίωση των McDonalds στην παγκόσμια αγορά και την αποθέωση της εταιρικής πολιτικής από τους “καλοφαγάδες” φαφλατάδες Αμερικάνους. Σε αυτήν τη λογική εξομοίωσης μπορεί κάλλιστα να τοποθετηθεί μία επιχείρηση “Mcdonalds” αλα “Σοκ και Δέος” στο κέντρο της Βαγδάτης ή της Δαμασκού.

Η γεωπολιτική ισορροπία αλλάζει, γιατί και ο συσχετισμός δυνάμεων αλλάζει. Οι Η.Π.Α. εκφράζουν ,αισθητά, αδυναμία στο να παίξουν το ρόλο του πλανητάρχη. Οι ήττες σε Ιράκ και Αφγανιστάν, από 2000 κι έπειτα, αποτέλεσαν μεγάλες πληγές για την αμερικανική οικονομία. Παράλληλα, οι πολιτικοί χειρισμοί στη Μέση Ανατολή εξέθρεψαν μία πολύ απρόβλεπτη κατάσταση. Η διάλυση της μεσαίας τάξης, η ανάδυση των θρησκευτικών χαρακτηριστικών σε συνδυασμό με την έντονη παρεμβατικότητα των Αμερικανών, η φθίνουσα πορεία της Αλ Κάιντα, ενθαρρύνουν τη συσπείρωση της περιοχής της Μέσης Ανατολής υπό το πρίσμα μίας Αραβικής Μεγάλης Ιδέας. Στην ,πλέον, ιστορική συγκυρία, οι Αμερικάνοι εμφανίζονται άπραγοι, αδαείς και κυρίως άφραγκοι. Όση επιρροή κι αν ασκούν στο Σίτι και στο UK Parliament, όσο καλές κόπιες και να δίνουν στον Κάμερον, το story είναι πως we're all (no longer) liviving an Amerika που λένε και οι rammstein.

Gost-(άρουμε)-amos do português

Όταν κατέβηκα για πρώτη φορά στην κουζίνα του κάτι σαν common room της δικής μας φοιτητικής- “εράσμους” -εστίας, ένιωθα σχετικά μαζεμένος. Κι εδώ που τα λέμε όταν στις πρώτες σου δύο μέρες στη φοιτητούπολη της Γάνδης, σκίζεσαι στη γραφειοκρατία και η μόνη κοινωνική συναναστροφή που έχεις είναι με κάτι τύπους που μοιάζουν σαν τζιχαντιστές έτοιμοι για πραξικόπημα, είσαι τουλάχιστον μαγκωμένος. Εκεί βρήκα ένα τραπέζι γεμάτο από πατάτες, μπρόκολα, λάδι, κρασί και σολωμό. Πάνω από τις κατσαρόλες τρεις τύποι με φαρδιά πλατιά χαμόγελα και μια κουτάλα ανα χείρας, να χασκογελάνε και να κάνουν χαλασμό. Αυτό ήταν. Αποκύρηξα τους τρομοκράτες του 4ου και 5ου ορόφου και προσηλυτίστηκα σε μία πιο εράσμους λογική. Αυτή των Πορτογάλων.

Η εμπειρία του εράσμους τελειώνει. Και κάπου εκεί η ουτοπία της διατήρησης μίας όποιας φιλίας θα έχει πάντοτε τροχοπέδη την πραγματική απόσταση. Βέβαια, έχεις την αίσθηση πως έχεις ανοιχτούς λογαριασμούς ακόμα. Κάνεις ένα quick search και προσεύχεσαι να μην καταλήξεις πάλι στη Ryanair, skype για τις λεπτομέρειες, φτιάχνεις αποσκευές αλά go light, check-in κι έφυγες για eurotrip. Εντάξει, ίσως να μην είναι και τόσο απλό. Μόνο έτσι, όμως, μπορείς να νιώσεις πως έβαλες και την τελική σφραγίδα στην εμπειρία του εράσμους.

Όπως κάθε λαός έτσι και οι Πορτογάλοι έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες στην κουλτούρα τους. Αρχικά, ζούνε έντονα την κόντρα Βορρά-Νότου, την κόντρα των δύο μεγάλων αστικών κέντρων Πόρτο-Λισαβόνας, την κόντρα των δύο ποδοσφαιρικών μύθων Πόρτο-Μπενφίκα, την κόντρα της Super Bock με τη SAGRES(οι δύο πιο δημοφιλείς εγχώριες μπύρες). Βέβαια, ανεπίσημα υφίσταται και η νοητή διαίρεση στην κουλτούρα Δύσης κι Ανατολής, δηλαδή των ανθρώπων της θάλασσας και του Ατλαντικού, κάτι σαν τους δικούς μας νησιώτες, με τους ανθρώπους της γης και της υπαίθρου. Από τη μία, οι φωνακλάδες ψαράδες, ζώντας μία έντονη καθημερινότητα, παθιασμένοι και με ταμπεραμέντο, λατρεύουν το φαγοπότι, το μπινελίκι και τα “πονειρά ανέκδοτα”. Από την άλλη, οι ενάρετοι αγρότες, βαθιά θρησκευόμενοι, ζούνε μετ' ηρεμίας και γαλήνης, απολαμβάνοντας τους καρπούς της γης, ακούγοντας fado-κλασσική πορτογαλική μουσική ρομαντικής και συναισθηματικής χροιάς-κατά τη διάρκεια του δείπνου. Συνοπτικά, το Πόρτο, η καρδιά και πρωτεύουσα του Βορρά είναι το ενδεικτικότερο πολιτιστικό παράδειγμα της Πορτογαλικής κουλτούρας σε αντίθεση με την κοσμοπολίτικη Λισαβόνα, τουριστικό “άσυλο”, θέρετρο, δηλαδή, που σφετερίζεται τον τίτλο της πρωτεύουσας της χώρας.

Κάθε Πορτογάλος που γνώρισα στο άκουσμα του ότι ήμουν Έλληνας, έλεγε σπαραχτικά: “Grego, os jogos em 2004...meu deus, meu deus, meu deus”. Η περηφάνεια τους είναι και θα είναι πληγωμένη από το κάζο που υπέστησαν στο EURO του 2004. Δεν το ξεπέρασαν ποτέ. Και μετά από αυτή τη σύντομη στιχομυθία και με δεδομένη την αδυναμία μου για παραγωγική κουβέντα στα πορτογαλικά, τα σφηνάκια κατέβαιναν μονομιάς εις υγείαν της καταραμένης Ελλάδας που ακόμα τους στοιχειώνει. Οι Πορτογάλοι είναι ποδοσφαρολάγνοι. Ποδοσφαιρόπληκτοι. Ζουν κι αναπνέουν για τη μπάλα, όπου σταθούν κι όπου βρεθούν επιδίδονται σε αναλύσεις και καταλήγουν να τσακώνονται για την Πόρτο, για τη Μπενφίκα και τη Σπόρτινγκ Λισαβώνας, τις τρεις μεγάλες ομάδες, δηλαδή. Εκνευρίζονται με το στυλάκι του Ρονάλντο που είναι η επιτομή του “azeiteiro”-κάγκουρας-αλλά κρυφά δείχνουν να το γουστάρουν και κατ' επέκταση να το υιοθετούν. Βέβαια, το στυλ των “azeiteiros” κομπλάρει και κοκκινίζει μπροστά στα καθολικά και καθωσπρέπει κορίτσια. Τότε σε μία απόπειρα προσέγγισης-αλά καμάκι- ένα πνιγηρό “Olá”/Γεια, καταποντίζεται από τα περιπαιχτικά γελάκια των meninas/κορίτσια.

Οι Πορτογάλοι είναι καλοφαγάδες. Τους αρέσει το καλό φαγητό και άρα και το καλό κρασί. Είναι γευσιγνώστες, εκτιμούν και στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό την εγχώρια και τοπική παραγωγή τους. Ωστόσο, για εκείνους το τραπέζι και η συγκέντρωση γύρω από αυτό έχει συγκεκριμένη ερμηνεία και στοχοθεσία. Είναι η μάζωξη της οικογένειας με την αφορμή του μεσημεριανού ή του δείπνου, ευκαιρία για κουβέντα κι αλληλεπίδραση. Η ευκαιρία για τη μητέρα να σε πείσει να γίνεις νοσοκόμα ή για τον πατέρα να σε πείσει να γίνεις μηχανικός. Αυτή είναι η δική τους πρακτική θεώρηση.

Η έννοια της οικογένειας έχει ,δεδομένα, ύψιστη σημασία, “tudo para a familia”/όλα για την οικογένεια. Εξαιρετικά φιλόξενοι και κοινωνικοί, επικαλούνται το Ξένιο Δία σαν παράδειγμα, τιμώντας τον προσκεκλημένο και την προέλευσή του, χωρίς ίχνος ιδιοτέλειας. Το κυριότερο δε, πως η φιλοξενία τους εμφανίζεται ως κοινός τόπος στην ευρύτερη πολιτιστική τους άποψη, χωρίς να αποτελεί αποκλειστικά δυνατότητα μιας αστικής τάξης.

Τέλος, πέρα από τα ονόματα οροσειρές που φέρουν σαν καμάρι και τιμή, τέσσερα μπορεί και έξι ονόματα μερικές φορές, επίδραση από τους “κακούς Σπανιόλους” που δε συμπαθούν ιδιαίτερα, σε επίπεδο πολιτικής δηλώνουν αριστεροί στις πεποιθήσεις τους, αλλά το 60% της αποχής τους στις πρόσφατες Ευρωεκλογές καταδεικνύει αφ' ενός τον προβληματισμό τους κι αφ' ετέρου την αδιαφορία τους.

Στον τελευταίο χαιρετισμό στο αεροδρόμιο του Πόρτο κι ενώ επιβιβάστηκα στο αεροπλάνο, έφερα κατα νου τις εικόνες και τις εμπειρίες μου από το ταξίδι. Η ζεστή από την τελευταία φωτογραφία κάμερα μπήκε αναπαυτικά στη θήκη της, με την ελπίδα του ότι η Ευρώπη θα παραμείνει μια γειτονιά. Ένα φιλόξενο σπίτι ενός φίλου, μία αυθόρμητη εξόρμηση, ένα reunion για να θυμηθείς εικόνες μιας μοναδικής εμπειρίας. Οι φωτογραφίες είναι αναμνήσεις και οι αναμνήσεις γνώση κι εμπειρία απαραίτητη για να σε ωριμάσει.  

Goal 2. Απάντηση στο Ν. Μπογιόπουλο

“Το ποδόσφαιρο είναι αθώο και πάντα μία μπάλα θα φτάνει για να το αποδείξει. Μία μπάλα θα είναι αρκετή για να γίνεται το ποδόσφαιρο πάλι παιχνίδι. Μία μπάλα, μερικά πανιά δεμένα, ό,τι μοιάζει στρογγυλό, είναι αρκετό για να πάρει φωτιά η αλάνα, το σοκάκι, η αυλή, ο δρόμος, για να αντηχήσει η πιο διαδεδομένη γλώσσα στον κόσμο. Το ποδόσφαιρο. Αυτό το παγκόσμιο παιχνίδι είναι παντού, κάθε στιγμή, κάθε μέρα προσιτό σε όλους”.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο στη Βραζιλία, όχι στη χώρα που γέννησε το άθλημα, αλλά στη χώρα που το αγάπησε και το ενστερνίστηκε όσο καμία κουλτούρα ανά την υφήλιο. Όχι στη χώρα που το επιστημονοποίησε, αλλά στη χώρα που το έβαλε βαθιά στην πραγματικότητα μιας κοινωνίας. Μιας κοινωνίας μεγάλης που διαμαρτύρεται για την υπερπολυτέλεια του εγχειρήματος της FIFA. Γιατί γι' αυτούς, μία μπάλα με μερικά πανιά δεμένα, καθετί στρογγυλό, μπορεί να γίνει “τροφή” για όνειρα. Γι' αυτούς, δεν είναι απλά ένα παιχνίδι. Είναι το παιχνίδι τους.

Σ' αυτό έμελλε να πάρει μέρος και η δική μας ομάδα. Η Εθνική ομάδα. Η ομάδα που την τελευταία δεκαετία λατρεύεις, να μισείς. Διχαστική, αντιτουριστική, με έριδες και λυκοφιλίες στους κόλπους της, ιντριγκαδόρικη, θαρρείς πως βλέπεις μια μεξικάνικη νουβέλα(παραλίγο). Το τέλειο αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα.

Ας βλέπεις για μία δεκαετία τον Καραγκούνη να πέφτει δραματικά στο χορτάρι, να έχει τελειώσει το σπρέι του διαιτητή σε αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο, να γκρινιάζει μ' αυτούς τους ντενιρικούς* μορφασμούς. Ας αντιπαθείς τον κλικαδόρο και χοντροκώλη Κατσουράνη-πρόσφατα θύματος διαδικτυακού bullying που δεν έπεισε για τη (μη) συμμετοχή του από τον “πολυ-μηχανικό” Φερνάντο Σάντος. Ας λες ότι ο Σαμαράς είναι ελεύθερος, αλλά έκλεισε συμβόλαιο με τη “fructis”. Ας ρίχνεις το ανάθεμα στον κάγκουρα από το Μπουρνάζι-Μήτρογλου που κόστισε 15 καφετιά και τώρα είναι μια μαούνα ή στο καράβι για απόσυρση-Γκέκα που η μισή Ελλάδα προμήνυε άδοξη κατάληξη στο 4ο πέναλτι με την Κόστα Ρίκα. Από την κόλαση στον παράδεισο κι από τον παράδεισο στην κόλαση. Πάντα θα είναι ένα δρομολόγιο περιπετειώδες.

Συγκλονιστική η δύναμη της εικόνας. Ένας πιτσιρικάς με σύνδρομο down, κολλημένος με το Σαμαρά. Μία εικόνα ενθουσιασμού και δύναμης που ταξιδεύει από τη μία γωνιά του πλανήτη στην άλλη με όχημα μία μπάλα. Από την άλλη, το τελευταίο σφύριγμα και η λήξη του αγώνα με την Ακτή Ελεφαντοστού. Τα πανηγύρια των διεθνών, η αυλαία για ένα σπουδαίο ποδοσφαιριστή-Ντρογκμπά, η ιπποτική κίνηση παρηγοριάς του Σαμαρά στον για 90' αντίπαλό του. Το ποδόσφαιρο είναι κάτι παραπάνω από ένα lifestyle. Το ποδόσφαιρο είναι παιχνίδι, το ποδόσφαιρο είναι στιγμές.

Μεταμεσονύχτιες τσάρκες στη γειτονιά σου. Η ώρα περασμένη. Ο αδιάλειπτος βερμπαλισμός του Σπυρόπουλου στοιχειώνει το μυαλό σου. Είσαι θυμωμένος κι από τον μαλάκα το Γκέκα που δεν την έστειλε στο πλεκτό. Ξαφνικά, συνειδητοποιείς πως αυτή σου τη σκέψη την άκουσες δυνατά. Στο παραπέρα στενό και στο παραδίπλα και στο πιο κάτω τετράγωνο. Και μία ωραία νύχτα γεμίζει από ποδοσφαιρική κουβέντα, είτε είναι σαρκαστική, είτε επαινετική, είτε εμπεριέχει επιφωνήματα του “αχ”. Αχχχ...

Το ποτήρι φαίνεται μισοάδειο ή μήπως είναι μισογεμάτο. Έχω καιρό να δω τη γειτονιά μου τόσο ζωντανή. Υπήρχε λόγος. Και η αξία του νικητή δίνει χαρά στον ηττημένο. Κόστα Ρίκα ή αλλιώς όμορφη ακτή. Έπειτα, είναι απλά ένα παιχνίδι. Ή μήπως όχι; “Ποδοσφαιρο. Το πιο σημαντικό ασήμαντο πράγμα στον κόσμο”.

Δεν ξέρω αν οι ήρωες πολεμάνε σαν Έλληνες όπως άστοχα χρησιμοποιείται διηνεκώς η ιστορική αυτή ατάκα του Τσόρτσιλ. Ξέρω, όμως, ότι το εθνικό φρόνημα δεν αναζωπυρώνεται μέσα από την ίδια αθλητική φυλλάδα που θα προκρίνει μίση, έχθρες, έριδες, αντιπαλότητες κι αντιδικίες.

Η πολιτική θα φορεθεί πολύ αυτήν την άνοιξη"

Είναι in fashion. Είναι μία τάση, ένα ρεύμα. Η πολιτική λανσάρει νέα μόδα, φοριέται και θα φορεθεί πολύ αυτήν την άνοιξη.

Τι θα φορεθεί πιο πολύ; Μπλε, κόκκινο, πράσινο, πάλι μπλε ή πάλι κόκκινο. Διάολε, όμως, το μαύρο είναι πάντα στη μόδα. Ένδειξη κομψότητας.

Ο ντουνιάς σφύζει από προεκλογική λόξα. Κάποτε το lifestyle ήταν μία πολιτική. Μία πολιτική αποπροσανατολισμού του ακροατηρίου από τα ουσιώδη ζητήματα, μία ώθηση στα επουσιώδη και στα υπερκαταναλωτικά πρότυπα. Η πολιτική του φαίνεσθαι έκανε τράμπα κι έτσι η πολιτική έγινε lifestyle. Έχεις δεν έχεις πρόταση, για την πατρίδα και τον τόπο σου ρε γαμώτο. Άλλωστε, λίγοι βγήκαν ουσιαστικά χαμένοι. Οι περισσότεροι μάλλον ατσαλάκωτοι θα παραμείνουν. Έχουμε βραχύβια μνήμη Κάρολε!

Το “Ποτάμι” βάφτισε εκφραστή της ιδέας του ή μάλλον των συμφερόντων του ένα πρόσωπο αναγνωρίσιμο στην πλατιά μάζα, μία εικόνα επικοινωνιακή και κοινά αποδεκτή. Το βασικό είναι να σε ξέρουν. Σε αυτήν την λογική της αναγνωρίσιμης φιγούρας πάτησαν επικοινωνιακά στο προεκλογικό στάδιο όλες σχεδόν οι πολιτικές κινήσεις. Η ΝΔ δίνει κεντρική θέση στον αρχηγό Ζαγοράκη, εποφθαλμιώντας στη σχέση της με τον επενδυτή Σαββίδη και τούμπαλιν. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιστρατεύει την ιστορία του Μ.Γλέζου δίνοντας ηρωική διάσταση στο ψηφοδέλτιό του. Η πρόταση Λαζόπουλου δεν προχώρησε και θα πρέπει να εκθειάζουμε άλλη μία σεζόν την “σατυρική” εκπομπή του.

Είναι μία διαδικασία storytelling, διήγηση κάποιων ιστοριών με κοινό στόχο. Την αποδοχή. Φερ' ειπείν, η ιστορία ενός δημοσιογράφου πολιτικοποιημένου που αποφάσισε να καινοτομήσει, να ρισκάρει δείχνοντας ότι δεν είναι αμέτοχος στα προβλήματα του τόπου. Από την άλλη, ένα λαϊκό παιδί από τη Λυδία Καβάλας, χωριατόπαιδο, που έπαιξε μπάλα και λατρεύτηκε για τα ηγετικά του χαρακτηριστικά και την αρρενωπότητα του. Τέλος, το πρόσωπο, όνομα της ιστορίας, που με θάρρος κατέβασε τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη. Η ενεργοποίησή του έχει επικοινωνιακό συμβολισμό. Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον λειτουργούν ενωτικά. Ο ήρωας του τότε, ο ήρωας του τώρα, ο ήρωας του αύριο. Ένα παράδειγμα, μία αναφορά στο ένδοξο του παρελθόντος ως παρακαταθήκη για το τώρα και το αύριο.

Η πολιτική έχει αποκτήσει διεκπεραιωτικό χαρακτήρα εφόσον αποτελεί δείκτη εξυπηρέτησης των ιδίων κεφαλαίων, των λόμπι. Στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης βιώνουμε διαρκείς επικοινωνιακές αλλαγές. Κάποτε αρκούσε να είσαι απλά από τζάκι ή να έχεις μία οικονομική επιφάνεια. Πλέον, το κοινό απαιτεί να είσαι και της showbiz. Κι επίδοξες σταρλετίτσες θα υπάρχουν πάντα διαθέσιμες για κατανάλωση. Είναι μία νέα τάση. Μία εποχιακή και ευκαιριακή αλλαγή. Κάποιοι το βαφτίζουν ανανέωση. Κάποιοι αντιλαμβάνονται την απελπισία του συστήματος και την αδυναμία πειθούς του. Κάθε τάση στη μόδα έχει ημερομηνία λήξης. Γι' αυτό αποφασίζει ο καταναλωτής/πολίτης.  

Εσύ πού κερδίζεις;

Το ποδόσφαιρο είναι ίσως η πιο πετυχημένη κόπια της πολιτιστικής βιομηχανίας, της βιομηχανίας του θεάματος. Το πως προμοτάρεται ένας αγώνας μεταξύ δύο ομάδων, με pre-game και post-game analysis, καταδεικνύει την επιτυχία του μάρκετινγκ στην προώθηση του προϊόντος που λέγεται αθλητισμός. Προϊόν που προβάλλεται μαζικά μέσα από τα ΜΜΕ(το μέσο προώθησης) και έχει εγκατασταθεί στο συλλογικό φαντασιακό του ελληνικού κοινού αρχικά από την περίοδο της Χούντας και μετέπειτα, πιο έκδηλα και πιο αναλυτικά στις αρχές τις δεκαετίας του '90. Εκεί που όλα παίρνουν μία πιο επαγγελματική μορφή.

Το ποδόσφαιρο, σήμερα, πέρα από την επαγγελματική του διάσταση και την εξαιρετική απήχηση που έχει σε παγκόσμιο κοινό, έχει και πολιτική σχέση. Κι αυτό γιατί σαν προϊόν προσφέρει δυνατότητες, κυρίως οικονομικές μα και κοινωνικοπολιτικές.

Η χθεσινοβραδυνή κόντρα ΠΑΟΚ-Ολυμπιακού είναι μία εικόνα του πως δρα και λειτουργεί η συγκεκριμένη βιομηχανία θεάματος. Όρος ο οποίος, βέβαια, δυνάμει υπονομεύει το ζητούμενο, το θέαμα. Οι μεν και οι δε. Σε μία ξεκάθαρη σύγκρουση συμφερόντων με μπόλικο παρασκήνιο και με εξαιρετικό ενδιαφέρον να ερευνήσεις τις πραγματικές προθέσεις των “αιμοδοτών” του θεάματος.

Ο Σαββίδης επιχειρηματικά αντιπροσωπεύει μία κάστα, ελίτ Ρωσικών συμφερόντων, εδρεύει και δραστηριοποιείται επιχειρηματικά στη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία, χτίζει το δικό του μύθο. Με την εξαγορά επιχειρήσεων χτίζει το οικονομικό του status και δικαιολογεί όλα τα κεφάλαια που επενδύει στο όχημα-εταιρία που λέγεται “ΠΑΟΚ”. Από την άλλη πλευρά, ο Μαρινάκης, ναυτιλιακά διατηρεί το brand-name του χωρίς να χρειαστεί να δικαιολογήσει φορολογικά τις κινήσεις του μέσα από την εταιρία “Ολυμπιακός”. Η σχέση του με την πολιτική εξουσία μάλλον στενή, μέχρι πρότινος τουλάχιστον. Γιατί στις ερχόμενες Ευρωεκλογές κινητοποιείται πολιτικά με αυτόνομο συνδυασμό στον Πειραιά θέτοντας βιτρίνα το Μώραλη(πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός) και με αρωγούς υποστηρικτές της κίνησης την οικογένεια Κόκκαλη. Κίνηση μεγάλου ενδιαφοντος που εγείρει ερωτήματα. Ερωτήματα που μάλλον ξεκαθαρίζονται με την ενεργοποίηση της υποψηφιότητας ενός άλλου “επιφανούς”-lifestyle προσώπου. Ο Ζαγοράκης είναι η βιτρίνα και το μέσο στην προεκλογική ντήλια Σαββίδη-Κυβέρνησης. Μία κόντρα συμφερόντων με φόντο τα δύο λιμάνια Πειραιά-Θεσσαλονίκης και της εκμετάλλευσής των. Η αναβίωση της μάχης Βορρά-Νότου στη σκιά της εμπορικής εκμετάλλευσης και της “οχηματικής” κερδοφορίας.

Η μπάλα είναι ωραία όταν δεν την παίρνεις και πολύ στα σοβαρά,όταν μένεις στο χαβαλέ και στην καζούρα. Πήξαμε, όμως, στη νόμιμη βία. Οπαδικός τύπος που λειτουργεί εμπρηστικά στην εβδομαδιαία pre-game διεργασία και στο ανελέητο post-game analysis. Δηλώσεις αντιπαλότητας μεταξύ των ποδοσφαιριστών, των παραγόντων, των ιδιοκτητών του θεάματος. Αλλά και πάλι η πολεμική χροιά του ποδοσφαίρου, κάτι που πιστοποιείται κι από το χρησιμοποιούμενο λεξιλόγιο/συνθηματολογία, είναι ο βασικός άξονας του μάρκετινγκ και της διαφήμισης του προϊόντος συνολικά. Θέλουμε να ταπεινώσουμε τους ανταγωνιστές μας, να διογκώσουμε την ανισότητα, να ξεχωρίσουμε από τους υπόλοιπους.

“Η μπάλα είναι μία πραγματικά επικερδής και προσοδοφόρα μπίζνα” έλεγε και λέει ο Μέρντοχ, μεγιστάνας των media, φανερώνοντας την επιρροή του μέσου και της πολιτιστικής βιομηχανίας θεάματος στο κοινό. Επίσης, είναι ένα καλό μέσο για ξέπλυμα μαύρου χρήματος ή καλοπροαίρετα, για στήσιμο ενός επιχειρησιακού δικτύου. Πρώτιστα, οι ομάδες είναι εταιρίες. Βέβαια, όταν η πολιτική μπλέκεται με τη μπάλα, βλέπεις τα αποτελέσματα σε κάτι παιχνίδια σαν το χθεσινό. Γιατί η διόγκωση της ανισότητας και ανάδειξη της αδικίας φέρνει αντιδράσεις, ακραίες. Το ερώτημα, όμως, είναι πιο απλό. Εσύ πού ακριβώς κερδίζεις;  

“Είδα το Ξηρό στην πλατεία”

Αυτοβιογραφικό σημείωμα.

Βολτάρεις το βράδυ και αράζεις με την παρέα σου στην πλατεία. -Τι κάνεις πριν κοιμηθείς; -Νυστάζω ρε! Κάπως έτσι διαλύεται ο χαβαλές κι επιστροφή στο σπίτι. Στη διαδρομή με το φίλο σου σας σταματάει πεζούς, πολύ κινηματογραφικά, ένα αμάξι. Ανοίγουν οι πόρτες και επιτηρητικά προς το μέρος σου έρχονται δυο τύποι Άμποτ και Κοστέλο.

-Ταυτότητα παίδες!

-Γιατί τι έγινε;

-Έτσι απαντάς εσύ όταν σου ζητάνε ταυτότητα;

-Εεεεε,ναι;!(σωστά;)

Η πρώτη γνωριμία. Τσεκάρεις το αμαξάκι οκ λες έχει τρεις ασύρματους, νορμάλ, αλλά σαν Παντελίδης να μου ακούγεται αυτό στο ραδιοφωνάκι. Τελοσπάντων, στο προκείμενο.

-Μπορώ να δω κι εγώ τη δική σου;

-Ορίστε!(δείχνει την ταυτότητα)Ντάξει;Στο τμήμα τώρα.

-Βάστα ρε συ γιατί τι έγινε;(στο 'πα ρε έχεις φάτσα περίεργη ξυρίσου)-(παίζει να 'ναι η έκτη φορά που με πάνε στο τμήμα)-(στο 'πα ρε ξυρίσου)!

-Πάμε για εξακρίβωση στοιχείων.

-Άντε πάμε...

Στο τμήμα κι ενώ η διαδρομή θύμιζε λίγο τσάι και συμπάθεια αναρωτιέσαι τώρα τι παίζει να 'χεις κάνει λάθος στο roleplay ή να έχουν κάνει λάθος αυτοί στην εναλλαγή bad cop-good cop. Η φάση είναι λίγο σουρεάλ κι ενώ σκέφτεσαι ότι όντως αυτό που παίζει χαμηλά είναι Παντελίδης. Φτάνεις. Χαιρετάς ευγενικά τον σκοπό, σου σκάει χαμόγελο αλά Φιλιππίδης στο 50-50 όταν κάνει παγαποντιά. Τρομάζεις και προχωράς διστακτικά.

Στην ασφάλεια...

-Τι έχουμε εδώ; Τι έχουν τα παιδιά;

Πετάγεσαι εσύ, έτσι ρε για να καθορίσεις ποιός είναι το Α male.

-Ε, τίποτα για μια εξακρίβωση στοιχείων ήρθαμε.

Κοιτάζονται σκαλωμένοι μεταξύ τους. Αιφνιδιάστηκαν.

-Μάλιστα...Πού μένεις;

(Σπίτι μου). Μένω εκεί δα...

-Μάλιστα. Εσύ;

(Δίπλα από το γείτονά μου). Ε ναι κι εγώ μένω...

Εκείνη τη στιγμή που ο ευγενικός “Χόντορ”-επίκληση στο Game of Thrones ανάθεμα-καταγράφει ευβλαβικά τα ονόματα και τα λοιπά στοιχεία, παρατηρείς ένα μαυσωλείο “Ξηρός”. Να μη ξέρεις αν μπήκες σε αστυνομικό τμήμα ή διαφημιστική εταιρία. Δύο ταμπλό γεμάτες από φωτογραφίες, καλλιτεχνικές τω όντι, της πριμαντόνας, της αστυνομικής έξαψης. “Ανφάς”, προφίλ, εν απουσία μιας καλογυρισμένης “ντακφέις”. Αποκορύφωμα. Η στιγμή που βλέπεις στην επιφάνεια εργασίας το πορτραίτο-ποιού Ντόριαν Γκρέι-του Χριστόδουλου ντε. Εμμονή. Διάολε αναρωτιέσαι επικυρήχθηκε για 1εκατομμύριο ευρώ. Είναι δυνατόν να μην είναι η πιο επιθυμητή persona του LAPD(Λεκανοπέδιο Αττικής Πολίς Ντιπάρτμεντ).

-Παιδιά είστε καθαροί. Εντάξει, δεν βρήκαμε κάτι.

(ρε βούτηξα μια mentos από το περίπτερο)-(σκάσε ρε)! Εντάξει είμαστε;

-Ναι,ναι παιδιά!

-Καλό βράδυ!

Βγαίνεις από το τμήμα νυσταλέος, όχι εσύ ο άλλος βασικά. Εντάξει έχασες το χρόνο σου, αλλά και πάλι σκέφτεσαι προκλητικά. “Ρε, είδα το Ξηρό στην πλατεία...” Σςςςς, άσε μην τον τρολάρεις!